Tropheus_ sp_lufubu.jpg
Uta stansburiana - Kleurverschil bij de gevlekte leguaan Afdrukken

De gevlekte leguaan, Uta stansburiana, uit het westen van de Verenigde Staten is een kleine leguaan die daar in droge gebieden leeft. Geslachtsrijp zijn ze binnen het jaar, maar in de natuur worden ze meestal niet ouder dan één jaar. Deze soort kent drie verschillende soorten mannetjes die zowel in kleur als in gedrag, als in testosteronconcentratie (mannelijk geslachtshormoon) in het bloed onderling van elkaar verschillen. Nu is het zo dat er van jaar tot jaar verschuivingen optreden in de hoeveelheden van elk type mannetje, dit volgens een vast patroon, gespreid over een periode van zes jaar.

Hoe ontstaat nu zo'n patroon?

Mannetjes met een oranje keel zijn super dominant en heel agressief. Ze barsten van de testosteron. Zij verdedigen een groot territorium waarin ze een grote harem (zeven vrouwtjes) verzamelen. Het afschermen van de vrouwtjes houdt hen zodanig bezig dat ze niet in de gaten hebben dat er niet agressieve mannetjes zijn; met geel gestreepte kelen, net zoals de kleur van de vrouwtjes, die stiekem de harem in komen en daar met de vrouwtjes paren. Het volgend jaar zijn er dus veel geel gestreepte mannetjes in plaats van oranje. De gele mannetjes zullen echter geen territorium met vrouwtjes vormen. Indien er niet veel oranje mannetjes zijn, zal dit machtsvacuüm worden opgevuld door gematigd agressieve mannetjes met blauwe kelen, die een vrij klein territorium stichten en niet te veel (drie) vrouwtjes hoeven te verdedigen.

Deze mannetjes overzien de situatie beter dan de oranje mannetjes en kunnen de geelgestreepte mannetjes bij hun vrouwtjes weghouden. Het is alsof dit lagere testosterongehalte de blauwe helderder kan laten denken. Een jaar later zijn er vrij veel nakomelingen met blauwe keeltjes en minder met gele keeltjes. De minder talrijke oranje mannetjes hebben ondertussen ook niet stilgezeten. Ze hebben binnen hun grote harem voor voldoende oranje nageslacht gezorgd om de volgende twee jaar de blauwe van de huwelijksmarkt te verdringen. Wanneer nu weer zoveel oranje mannetjes druk bezig zijn met het weren van andere mannetjes, dit tot het waas hen voor de ogen schuift, kunnen de geelgestreepte heren zodoende opnieuw vrij spel krijgen, zodat het hele spelletje weer van voren af aan begint.

Allemaal heel bijzonder, het doet mij denken aan onze geschiedenisboekjes. Hierin was het ook een komen en gaan van vele kleurrijke lieden. Er is dus niets nieuws onder de zon.

 
RocketTheme Joomla Templates