FY009.jpg
Smeeralgen of slijmalgen Afdrukken

    Zilverhaai Beringen

Cyanophyta / Cyanobacteria

 

Smeeralgen zijn altijd al een onderwerp geweest, waar men dan ook zeeaquarianen treft. Menige aquarianen hebben de strijd opgegeven om deze algen te vernietigen, sommige zijn zelfs door deze algen met hun hobby gestopt.
Er zijn veel berichten geschreven over het fenomeen smeeralgen, vooral veel ervaringen werden neergepend. Sommigen maakten hypothesen op, andere zouden zelfs het ei van Columbus gevonden hebben en zouden een oplossing gevonden hebben tegen smeeralgen. Al deze oplossingen komen van mensen aller aard van aquariumhandelaars, van ervaren aquarianen tot biologen en schrijvers.
Toen ik mijn zeeaquarium opstartte ging in het begin alles uitstekend na verloop van tijd verscheen er een algen tapijt op de bodem en later op de stenen. Eerst dacht ik aan kiezelalgen (Bacillariophyceae) omdat telkens er verdampt water werd bij gevuld de algen snel opdoken. Dagelijks werden de algen afgezogen met een oude potfilter met filterwatten en houtskool maar het was dweilen met de kraan open. De algen verschenen na enkele uren al terug. Het probleem werd voorgelegd aan verschillende ervaren zeeaquarianen, deze waren ook overtuigd dat het kiezelalgen waren. Er werd een testsetje gekocht en ik stelde vast dat er teveel kiezelzuur in het leidingwater aanwezig was en dat een osmoseapparaat niet het kiezelzuur uit het water filterde.
De watermaatschappij bevestigde dat ook nog eens door een wateranalyse. Er zat wel degelijk kiezelzuur in het drinkwater namelijk 24 mg/l.
Er werd een soort filter in elkaar geknutseld met behulp van een PVC buis. De PVC-buis werd gevuld met silicarbon. Dit product werd in Duitsland besteld over het internet.

Het resultaat van het osmosewater was met behulp van de silicarbon prima, 0 gr/l silicaat. Maar de algen wilde maar niet verdwijnen tot ik bij een collega een microscoop leende om mij ervan te vergewissen dat het wel degelijk om kiezelalgen ging. Wat er toen vastgesteld werd sloeg mij tot verbazing het ging niet om kiezelalgen maar om smeeralgen of de Cyano-smeeralg.
Ergens had ik wel gelezen in een Duits aquariumboek over de zogenaamde ‘schmieralge of reinwasserschmieralge’ maar verder was er niets over geweten. De Cyano-smeeralg is niet te verwisselen met de blauwe alge, die opduikt door slechte waterkwaliteit. Ook als met zekerheid een directe samenhang tussen beide soorten bestaat.

De Cyano-smeeralg wordt in de microbiologie tot de bacteriën geteld en valt in de groep Cyanobacteriën. Uit deze erkentenis kwam het gedacht afgeleid om deze te bekampen met antibiotica.
Deze alge is optisch te herkennen door haar vorm (is smerig, glad en heeft netvormige openingen). Deze alge soort heeft ook het vermogen om gas te stockeren in het bijzonder stikstof uit de lucht, wat deze alge onafhankelijk van ammonium en nitraat maakt. De smeeralg kan groen, rood (donkerrood) of roodbruin zijn. Ze verspreid zich als een tapijt en verstikt alles wat in de weg komt. Kleine soorten lagere dieren lijden hier dan ook snel onder.
Nu ik meer over deze alg wist kon ik tot actie overgaan.
Ik wist nu dat het om een Cyano-smeeralg ging. Aangezien mijn vissenbestand klein was in verhouding met het aantal liters water en daardoor ook weinig voederde was mijn nitraat gedaald van 12 mg/l naar 0 mg/l, ook fosfaat was er niet aanwezig in het water. Langzaam werd het voederen opgedreven tot er zelfs een overvloed was aan eten. Langzaam steeg de nitraat waarde tot bij 10 mg/l en er werd weer gestart met het afzuigen van de algen met de potfilter.
Toen gebeurde het onvoorstelbare, de algen verdwenen geleidelijk aan met de noorderzon, na een tweetal weken was er niets meer te bespeuren van deze zo gezegde lastige en veel besproken alg.

Nog enkele vermoedelijke oorzaken.

 

  • Volgens Wilkens treden smeeralgen graag op in een oxiderende milieu bij een hoog redoxpotentiaal. Volgens zijn bevindingen laat de smeeralg zich intomen door een vermindering van het redoxpotentiaal. Vervolgens stelt hij een voorzichtige behandeling voor met antibiotica. Of zijn mening daadwerkelijk resultaten heeft is mij niet bekend.
  • Baensch en Debelius denken dat de smeeralg opstreed bij slechte waterkwaliteit. Volgens hen verdwijnen de algen bij een hogere redoxpotentiaal.
    Het is toch te betwijfelen dat Baensch/Debelius over de Cyano-smeeralg berichten
  • Overzuiverheid en te grote filtering door te sterke afschuimers worden bij verschillende aquarianen beschouwt als oorzaak. Hun mening is de plaag te bekampen door het reduceren van de eiwitafschuimer.
  • Heel zuiver oud water, verarmt aan spoorelementen is een verdere grond en zou het toedienen van spoorelementen en waterwissels de algen verdringen.
  • Te lage nitraat waarden zijn volgens verschillende aquarianen de oorzaak van de algenplaag. Deze groep gaan zelfs zover dat ze nitraten toevoegen door het aquarium te enten met nitraatrijk water.
  • Een overdosis van jodium komt in aanmerking als veroorzaker. Het reduceren van jodium zou de Cyano-smeeralg de voeding ontnemen en zodoende bestrijden.
  • Oude TL-lampen of HQI worden toevallig als oorzaak voor de algenplaag aangevoerd. Het verwisselen van oude lampen naar nieuwe zou een gewenst effect brengen. Deze these is toch niet bevestigd.
  • Te hoge fosfaatwaarden in directe samenhang met nitraatwaarden worden eveneens als oorzaak gezien. Deze groep van aquarianen ziet het reduceren van fosfaat als verbetering in verhouding tot een reduceren van het nitraat.
  • Kiezelzuur wordt eveneens als veroorzaker aangevoerd. Daar ik ervaring heb met kiezelzuur en er geen kiezelzuur meer aanwezig was in mijn aquarium stem ik persoonlijk niet toe tot deze bevinding. Men moet er zich van vergewissen dat het wel degelijk om de Cyano-smeeralg gaat en niet om een andere soort.
  • Detritrus of stromingzwakke bodemplaatsen worden door verschillende aquarianen als uitgangpunt van de plaag gezien. Het regelmatig afzuigen en reinigen van de bodem zouden een goed resultaat hebben.
    Zo, ik hoop dat jullie een beetje wijzer geworden zijn over dit vervelend fenomeen.
 
RocketTheme Joomla Templates